Interview Bibi Dumon Tak

Rotjongens waren het maar aardige rotjongens, de ontspoorde jongeren die Bibi Dumon Tak drie jaar geleden portretteerde in haar boek Rotjongens. Ze hield er een baan als vrijwilliger in een jeugdgevangenis en de insteek voor een nieuw boek aan over. “Een van de geestelijke verzorgers vertelde me dat hij een jongen voor me had die een heel boek waard was, dus ik zei: ‘Kom maar op met die rotjongen.’”

Terwijl ze praat bewegen haar handen door de lucht. Afgelopen week verscheen haar nieuwe boek Latino King, haar dagen zitten vol radio-interviews en andere afspraken, maar Dumon Tak (1964) oogt energiek. Ze wil wel een biertje, zegt de schrijfster die naam maakte met informatieve beestenboeken voor kinderen. Haar compassie voor dieren is grenzeloos. De koe die vorig week het nieuws haalde door uit het slachthuis te ontsnappen, is door haar en haar partner, de kinderboekenschrijver Jan Paul Schutten, geadopteerd en gaat een lang leven als weidekoe tegemoet. “Het is er maar eentje,” zegt Dumon Tak, “eentje die niet eindigt als gehakt, maar een koe die zo heroïsch de benen neemt verdient een tweede kans. Zaterdag ga ik haar ontmoeten.” Haar heldere lach stuitert over tafel.

Maar we gingen het over Castel hebben, die rotjongen met zijn bijzondere naam (hoewel ‘Hollands als hutspot’) en zijn aangrijpende verhaal. Met anderhalve kilo coke op zijn lijf werd hij aangehouden op het vliegveld van de Dominicaanse Republiek. Het reisje dat hem rijkdom en aanzien had moeten verschaffen eindigde in de beruchte gevangenis La Victoria, het afvoerputje van het Caraïbisch gebied met de zwaarste criminelen van het land, sadistische bewakers en cellen vol stront. Acht jaar was de eis en al snel bleek dat de corrupte advocaten die Castels weg kruisten daar niets aan zouden veranderen. Met de hulp van zijn onwrikbare Mama-Tigre, die haar zoon opzocht in het hart van de hel, wist Castel te ontsnappen en naar Nederland te vluchten.

“Ik mocht hem meteen,” zegt Dumon Tak over de hoofdpersoon van haar verhaal. “Castel is geen gladde jongen. Vaak geven jongeren in de gevangenis anderen de schuld van hun situatie, maar Castel niet. Hij vertelde dat hij topcrimineel had willen worden – vanwege de kick, de adrenaline, maar ook vanwege het geld. Hij weet dat hij foute dingen heeft gedaan, maar hij staat achter zijn verleden.”

Tussen de Dominicaanse Republiek en Nederland bestaat geen uitleveringsverdrag, dus hier is Castel veilig. Om te voorkomen dat publicatie van zijn verhaal hem alsnog in de cel zou doen belanden (op het omslag staan zijn foto en echte naam), werd strafrechtadvocaat Peter Plasman gevraagd het manuscript mee te lezen. “Ik heb bewust niet Castels hele doopceel gelicht. In het voorwoord hebben we een disclaimer opgenomen, waarin staat dat we in het midden laten wat waar is. Er zijn details veranderd, namen gewijzigd, maar van zijn ontsnapping is geen letter verzonnen.”

Dumon Tak heeft verhalen van anderen nodig om te kunnen schrijven, zegt ze. “Het klinkt gratuit, maar het idee dat wat ik schrijf echt gebeurd is maakt het voor mij waarachtiger. De werkelijkheid is soms zo banaal, dat verzin je niet.”

Na het heftige Latino King is ze nu bezig met een nieuw dierenboek, vriendelijke beestenportretten als tegenhanger van dood en ellende. “Maar waarschijnlijk duik ik straks toch weer het gelazer in,” zegt Dumon Tak opgewekt. “Blijkbaar heb ik daar behoefte aan.”

Dat haar boek de wereld niet zal veranderen, daarover is ze nuchter. “Ik ga er geen jongens mee op het rechte pad houden en ook geen gevangenissen in het Caraïbisch gebied mee verbeteren. Maar het zou mooi zijn als onze politiek meer moeite zou doen voor de jongens die daar terechtkomen. Ik weet ook wel dat het hun eigen schuld is, maar ze verdienen meer hulp dan ze nu krijgen. Castel wil echt proberen op het rechte pad te blijven. Ik ben er trots op hoe hij alle afspraken die we voor dit boek hebben gemaakt is nagekomen.”

Bibi Dumon Tak & Castel, Latino King
Querido, € 12,95