Interview Daan Remmerts de Vries

Uit een schilderij ontsnapt een huppelend blauw paardje. Het galoppeert door de lucht richting een foto van zijn schepper: Wassily Kandinsky (1866-1944). Op een krukje voor de schildersezel zit de kunstenaar nog een keer. Daan Remmerts de Vries (1962) schilderde hem als een klein dik mannetje met een groot hoofd en rode verftoefjes op zijn wangen. Ja, hij heeft de expressionistische schilder nogal karikaturaal neergezet, zegt hij. Voor de lol. Niettemin heeft hij veel waardering voor de baanbrekende wijze waarop Kandinsky zijn kleurgebruik en abstracte vormtaal van een filosofische grondslag voorzag.

Toen zijn uitgeefster hem benaderde met het verzoek een kinderboek te maken bij een tentoonstelling over Kandinsky in het Haagse Gemeentemuseum wist hij meteen hoe dat eruit moest zien. “Kandinsky was bevriend met de componist Arnold Schönberg. Zij meenden dat muziek en beeldende kunst uitingen waren van hetzelfde gevoel. Kandinsky zag kleuren bij klanken, in zijn schilderijen probeerde hij vorm te geven aan muziek. Hij was een van de eersten die zich bezighield met abstracte schilderkunst, een kunstvorm die kinderen lastig begrijpen. De werkelijkheid zo fotografisch mogelijk natekenen, dat is voor veel kinderen zo ongeveer het hoogst haalbare. In een museum rennen ze het eerst naar voorstellingen die ze herkennen. Ik wilde op een speelse manier laten zien hoe iemand die ooit begon met impressionistische landschappen ertoe komt om haast constructivistisch abstract te gaan werken, en in plaats van de wereld om zich heen z’n innerlijk gaat schilderen. Meneer Kandinsky was een schilder is een verdichting van Kandinsky’s leven waarbij ik sommige van zijn schilderijen heb nagetekend, andere zijn in collagevorm opgenomen.”

Benno Tempel, directeur van het Gemeentemuseum, was direct enthousiast over het idee en gaf hem de vrije hand. En dat was nog niet alles. Toen Remmerts de Vries liet vallen dat hij in 2010 zelf twintig jaar werkzaam was als kinderboekenschrijver en -illustrator en voorzichtig informeerde of er misschien óók ruimte was om zijn eigen werk te exposeren, reageerde Tempel: “Je kunt een zaal krijgen, loop maar even mee.”

Dat was een uitermate groots gebaar, vindt Remmerts de Vries, die trots is dat hij in het museum mag exposeren. Zijn verhalen voor kinderen zijn bekroond met een Gouden en Zilveren Griffel maar tot een grote prijs voor zijn illustraties kwam het tot dusver niet. De expositie in het Gemeentemuseum voelt als erkenning voor die ándere kant van zijn werk, die voor hem net zo wezenlijk is als het schrijven.

Eerder maakte Remmerts de Vries’ tekeningen deel uit van overzichtstentoonstellingen, maar als hij eerlijk is, gaat zijn voorkeur uit naar exposities van één kunstenaar. “Na een geslaagde solo-expositie ervaar je de wereld op een nieuwe manier. Een goede overzichtstentoonstelling laat de esthetiek van een ander even heel hevig binnenkomen. Ik had dat ooit bij het werk van Munch: voor een moment zag ik de werkelijkheid met iets méér dan mijn eigen beperkte visie.”

Parallel aan de tentoonstelling Kandinsky en Der Blaue Reiter worden vanaf zaterdag, onder de noemer Blote beer en nog véél meer, circa zeventig van Remmerts de Vries’ prenten getoond. Van de linoleumsneden uit zijn debuut Zippy en Slos tot de collageachtige illustraties uit het nieuwe prentenboek Monstermuis, en van de expressieve tekeningen in Blote Beer tot de levensgrote originelen voor Droomkonijn. De illustraties uit Meneer Kandinsky was een schilder hebben een eigen zaal.

“Alles krijgt fantastisch de ruimte,” zegt Remmerts de Vries, maar wat hem het meest verheugt zijn de twee vitrines met zijn schetsboeken. In de boekenkast in zijn atelier aan een Amsterdamse gracht staat een lange rij zwarte schrijfboeken, waarin hij ideeën noteert voor nieuwe verhalen en beeldend werk. Kleine en grotere gedachten die hem invallen, vaak ’s nachts als de maalstroom van gedachten onverminderd doorgaat. “Die schetsboeken zijn het meest pure wat er op de tentoonstelling van mij te zien is.”

Kandinsky en Der Blaue Reiter en Blote beer en nog véél meer, van 6/2 t/m 24/5 in het Gemeentemuseum in Den Haag.

Meneer Kandinsky was een schilder, € 13,95, Monstermuis, € 13,95