Lebensraum
Jakop Ahlbom
Alleen al dat openingsbeeld: vier mannen in een ouderwets huiskamerdecor waarvan er twee door hun kostuums wegvallen tegen het behang. Zelfde stemmige patroontje. Zo simpel, zo vernuftig. Het grote gniffelen in de zaal neemt direct een aanvang.
Jakop Ahlbom maakt fysieke, beeldende voorstellingen, waarin hij illusionisme en acrobatiek onderdeel van zijn theatertaal heeft gemaakt en de werkelijkheid graag een slag kantelt. Voor Lebensraum liet hij zich inspireren door Buster Keaton (1895-1966), acteur en regisseur van de stomme film wiens humor school in fysieke handelingen die hij met een onbewogen gezicht verrichtte. De acteurs bij Ahlbom (onder wie hijzelf) hebben al even uitgestreken smoelen, geplamuurd met een dikke laag witte schmink. Spreken doen ze niet, maar de live-muziek van Alamo Race Track zorgt voor de juiste sfeer; laid back met precies genoeg power.
Het verhaal is eenvoudig en ontleend aan Keatons korte film Scarecrow: twee mannen wonen samen in een klein huis. In hun inrichting staat multifunctionaliteit voorop. Het bed is tevens buffetkast en piano, de ijskast net zo goed opbergkast voor keukengerei. Dat werkt vervreemdend, maar vooral geestig. De slapstickachtige situaties die vervolgens ontstaan rond het opstaanritueel en een hoogst originele tafeldeksessie zijn pas het begin van een in uptempo gespeelde reeks absurditeiten, die een climax bereikt met de komst van een vrouwelijke pop – door de mannen gecreëerd als mechanische werkster – die tot leven komt. Het zal toeval zijn dat Ahlbom in 2013 in Berlijn Les contes d’Hoffmann gaat regisseren, waarin met het personage Olimpia net zo’n mechanische speelgoedpop voorkomt, ervaring heeft hij bij deze in ieder geval volop opgedaan. Een razendknap acterende Silke Hundertmark laat haar ledematen gewillig buigen en strekken, maar transformeert al gauw tot een onhandelbaar vrouwmens, koffie naast de kopjes gietend, de mannen onderwijl omver rammend met haar houterige motoriek. In een idiote choreografie sjouwen die met haar rond maar weten uiteindelijk geen raad met haar. Het decor heeft zich tegen die tijd ontpopt tot een trukendoos vol onzichtbare tuimelluiken en dubbele bodems. Even lijkt de voorstelling te blijven steken in een herhaling van zetten, maar dan scheurt het behang los, heft een vogelkoor een tjilplied aan en is alles weer anders. Komische chaos is het, maar dan wel van het soort dat tot in de puntjes is geregisseerd.
Lebensraum, Jakop Ahlbom. Gezien 23/3 Haarlem. 3/4 Griffioen Amstelveen, 8-13/5 Bellevue.
**** (4 sterren)
Reacties (0)