Thema Kinderboekenweek 2010

Afgelopen maandag maakte de Stichting CPNB bekend dat de Kinderboekenweek 2010 onder het motto ‘De Grote TekenTentoonstelling’ over beeldtaal in kinderboeken zal gaan. Prentenboeken, graphic novels en strips – dat is niet één genre, dat zijn er wel drie. Toch heeft Marit Törnqvist, illustratrice, nog steeds haar bedenkingen. “Natuurlijk, met mijn prentenboeken pas ik dit keer mooi in het plaatje. En toch moet ik denken aan die schrijver die nu bezig is aan een prachtig boek zonder illustraties. Die ligt straks niet in een stapel in de winkel. De afgelopen jaren dreigde het thema de Kinderboekenweek te domineren. Niet de boeken, maar de activiteiten die er omheen werden georganiseerd, kregen de aandacht. Het is een uit de hand gelopen marketingactie, waar niet alleen de schrijvers en tekenaars onder lijden, maar ook de uitgevers, de boekhandelaren, de ouders en de kinderen. Dit jaar, toen het thema eten was, hebben talloze schrijvers staan bakken en koken om in godsnaam maar ergens te kunnen optreden. Scholen gingen restaurantje spelen in plaats van een kinderboekenfeest te organiseren. Soms werd er niet eens een schrijver uitgenodigd, maar een kok.”

Jeugdboekenschrijver Marco Kunst beaamt dat. “Ik heb koekjes gebakken op de school van m’n dochter, dat is wat zo’n thema bij leraren oproept. Op de website van de CPNB heb ik de activiteiten tijdens de Kinderboekenweek in Amsterdam bekeken. Dat waren er 63, maar slechts 14 ervan hadden met boeken of voorlezen te maken. De rest bestond uit audiotours in musea, theatervoorstellingen, workshops… Het is hartstikke leuk dat er zo enthousiast bij de Kinderboekenweek wordt aangehaakt, maar de balans is zoek.”

Daar komt bij, constateert kinderboekenschrijfster Marjolijn Hof, dat het thema een enorme stroom aan gelegenheidsboeken op gang brengt. “Op zich kan zo’n thema heel aardig zijn, maar wat er vervolgens gebeurt, is dat uitgevers hun auteurs aansporen er met hun boeken bij aan te sluiten. En dat terwijl er al zoveel boeken zijn, daar is iedereen het over eens, uitgevers, boekhandelaren en schrijvers. Die gelegenheidsuitgaven overschaduwen de andere boeken, óók de bekroonde. De Gouden Griffel-winnaar krijgt nog wel aandacht, maar de Zilveren Griffels raken echt ondergesneeuwd. Het probleem ligt niet zozeer bij de CPNB die het thema verzint, maar bij de manier waarop het door uitgevers, boekhandels en scholen wordt ingezet. Nu het komend jaar over beeldtaal in kinderboeken gaat, kan ik me voorstellen dat dat goed uitpakt. Maar het kan ook dat kinderen massaal aan het tekenen worden gezet.”

Margreet Ruardi, directeur van Schrijvers School Samenleving, een organisatie die bemiddelt en adviseert bij het organiseren van lezingen en optredens van schrijvers, bevestigt dat er voor de Kinderboekenweek veel vraag is naar schrijvers die met hun werk aansluiten bij het thema. “Dat is al jaren zo. Maar wij dragen wel duidelijk uit dat het in de eerste plaats om de boeken en het lezen gaat. We stimuleren niet dat schrijvers als een soort clowns kunstjes gaan vertonen. Hoewel het natuurlijk wel leuk is, dat áls je als schrijver ook andere talenten hebt, je die inzet tijdens de Kinderboekenweek – ter ondersteuning. Schrijvers vergeten weleens dat boekhandels en scholen iets nodig hebben om die tien dagen in oktober aan op te hangen. Méér dan alleen een voorlezende schrijver.”

Meinderts: “Ik begrijp dat het niet genoeg is om alleen ‘boeken’ te roepen om de Kinderboekenweek tot een succes te maken. De vraag is alleen hoever je mag gaan om aandacht voor kinderboeken te genereren. Als het alleen nog om het spektakel draait krijg je wel aandacht, maar niet voor boeken.”