Interview Petra Ardai en Luc van Loo

Hond of kat. Koffie of thee. Ajax of Feyenoord. Pig Bank, for homeless dreams zit vol keuzemomenten – voor het publiek welteverstaan. Bij aanvang ontvangen bezoekers een stemkastje, waarmee ze gedurende de voorstelling van zich kunnen laten horen. Op een beeldscherm is te zien of er meer katten- of hondenmensen in de zaal zitten, meer koffie- of theedrinkers. Dat is geestig, maar het is niet waar het om gaat. Luc van Loo en Petra Ardai, samen de artistieke kern van TG Space, maken geëngageerd theater, een uitwisseling van gedachten met het publiek ‘on the spot’. Er is ruimte voor humor, maar altijd vanuit een maatschappelijke betrokkenheid. Ardai: “Het klimaat in Nederland is verhard. Juist nu is het belangrijk tegen de stroom in te zwemmen, om niet te handelen uit angst of egoïsme.”

Voor Pig Bank gingen ze op zoek naar mensen met een ideaal. Ze vonden een theatermaakster in Namibië, een Belg met een app die de zelfstandigheid van gehandicapten vergroot, een man die vliegert met probleemjongeren op Schiermonnikoog. In totaal namen ze dertien idealisten op in hun ‘asiel voor thuisloze dromen’. Elke avond worden zes van hen via een filmpje voorgesteld aan het publiek. Dat kan ter plekke geld doneren (op het toneel staat een spaarvarken, de pig bank) en met behulp van het stemkastje kandidaten wegstemmen tot er één winnaar overblijft, die de opbrengst van die avond op zijn rekening gestort krijgt. Let wel: het gaat hier dus om echte mensen (geen acteurs) en echt geld.

Van Loo: “Op televisie zie je de ene talentenjacht na de andere. Het is het enige waar je mensen nog voor kunt interesseren – zolang er maar iets op het spel staat en je je mening kunt geven.”

In Pig Bank is het populaire televisieconcept geadapteerd. Niet om de talentenshows te ridiculiseren – Van Loo: “als we al iemand ridiculiseren zijn we dat zelf” – maar om aandacht te vragen voor kleine wonderdoeners, mensen die op hun eigen manier proberen de wereld mooier te kleuren. Ardai: “Pig Bank is kunst én een goed doel. Wij praten niet in politieke slogans. De voorstelling is een vorm van documentairetheater waarbij we de werkelijkheid in een frame plaatsen. Zo willen we het publiek bewust maken van de manier waarop je als mens keuzes maakt. Dat doen we door middel van een afvalrace van idealisten.”

Van Loo: “Natuurlijk vinden wij eigenlijk dat ál onze kandidaten steun nodig hebben. Ze zijn ook nauwelijks met elkaar te vergelijken, waarom kies je voor de één en tegen de ander? De kandidaten pleiten voor hun eigen project, maar wij doen dat ook voor hen. Niet om onze voorkeur uit te spreken, we sturen het publiek alle kanten op – de mensen moeten zelf kiezen wie de inhoud van het spaarvarken van die avond krijgt.” Daarmee is de voorstelling geen crowd funding, zegt Ardai. “Toeschouwers kunnen schenkingen doen, het is een gift economy in het klein. Het gaat ons ook niet om de hoeveelheid geld die we binnenhalen; het moment dat iemand opstaat om iets te doneren vinden we belangrijker dan het bedrag dat hij geeft.”

Zelf doneren Van Loo en Ardai ook: vijftig cent voor iedere toeschouwer die de voorstelling bezoekt. Van Loo: “Om te laten zien dat je het samen doet.”

Wie dat zalvend vindt klinken: zalvend is de voorstelling allerminst. “Het is natuurlijk wel theater,” benadrukt Van Loo. En Ardai: “De voorstelling is ook heel humoristisch. Wij denken dat je mensen bereikt met een lach en door het politieke persoonlijk te maken.”

Tijdens de eerste try-out woensdagavond blijkt hoezeer ze de spijker op hun kop slaan. Het publiek is betrokken, de sfeer ontspannen en vrolijk, in de loop van de avond staan steeds meer mensen op om een bijdrage in het spaarvarken te doen.

Wie aan het eind teleurgesteld is dat zijn favoriete project niet heeft gewonnen, kan via pigbank.nl nog een extra gift storten. Van Loo: “Zo kan een verliezer uiteindelijk meer geld binnenhalen dan de winnaar.”

Pig Bank, for homeless dreams, TG Space. t/m 30/12 in De Brakke Grond. www.pigbank.nl