Mama Tandoori, de voorstelling

Trappetje op en doorlopen tot studio zestien, luidt de instructie bij binnenkomst in Dutch Studio’s aan de Amsterdamse Isolatorweg. Door een openstaande deur waait muziek naar buiten, binnen wordt fanatiek gedanst. Studio zestien bevindt zich een paar deuren verderop. Hier geen uptempo dansmuziek maar stilte. Vier acteurs klonteren samen rond een tafeltje. Langs de kant twee rijen stoelen. Een stuk of tien zojuist gearriveerde bezoekers rommelt wat met tassen en telefoons. Regisseur Daniël Samkalden – spijkerbroek, T-shirt – overlegt zachtjes met uitvoerend producent Franck van der Hooft. Het is de derde vrijdagmiddag dat de makers van Mama Tandoori, een voorstelling van Niehe Media, de repetitie openstellen voor publiek.

Wie het boek van Ernest van der Kwast over zijn Nederlands-Indiase familie niet gelezen heeft, wil Samkalden weten. Bijna alle handen gaan omhoog. “Goh, zoveel… Nou ja, jullie merken snel genoeg waar het stuk over gaat. We beginnen met scène één, dat is een goede introductie van de personages. Let niet op die stapels dozen daar, dat is het decor. In het theater wordt dat straks een scherm waarop beelden worden geprojecteerd.”

De open repetitie is een poging reuring rond de voorstelling te creëren, verklaart Van der Hooft later. Bezoekers worden uitgenodigd filmpjes te maken en te uploaden op de Mama Tandoori-facebookpagina en maken kans op een prijs: de gouden deegroller, een verwijzing naar het keukengereedschap waarmee het titelpersonage haar omgeving koeioneert. Van der Hooft: “Social media zijn belangrijk. Mensen kopen in een steeds later stadium hun theaterkaartjes, je moet zorgen dat je voorstelling rond zingt.”

3 Maart gaat Mama Tandoori in première, zaterdag is de eerste try-out, maar op dit moment wordt nog naarstig gezocht naar de juiste toon, zegt Samkalden tegen de bezoekers. “Met elkaar proberen we de code te kraken hoe deze familie het beste te presenteren.”

Na twee scènes mengt hij zich tussen de acteurs. Met zijn gezicht naar de toeschouwers:  “Dan ga ik nu iets zeggen over het spel – god, wat klinkt dat artificieel.”

Tibor Lukács mag als alter ego van Ernest van der Kwast nog wel iets scherper. “Als hij te passief wordt, mist de voorstelling energie.” Abdelkarim el Baz moet als zijn verstandelijk gehandicapte broer Ashirwad proberen het publiek voor zich te winnen door lief en zielig te zijn. “Aanvankelijk overschreeuwde Abdelkarim zich nogal, tot Ernest langs kwam en zei: ‘Hij is eigenlijk de enige normale in het gezin, degene van wie je ook echt gaat houden.’ Nu is zijn spel ingetogener.” Bob Fosko speelt de wat sullige vader, wetenschapper en patholoog-anatoom, maar blijft in werkelijkheid een raggende man, vindt Samkalden. Hij heeft besloten dat Fosko als zichzelf op het toneel mag staan. Maar niet al te comfortabel jezelf zijn, waarschuwt hij. “Dan lekt de spanning weg.”

Als de opvliegende, vuurspuwende mama Tandoori is RO Theater-actrice Jacqueline Blom degene die tijdens deze repetitiemiddag het meest transformeert. Met pruik en accent verandert ze in de tirannieke moeder, die Van der Kwast in zijn boek zo geestig heeft geportretteerd. Aan het toneelstuk voegden de twee scriptschrijvers enkele scènes toe, die niet in het boek staan.

‘Wie is dat?’ zegt Blom tegen Lukács, wijzend op Fosko.

‘Bob Fosko.’

‘Hij is te dik, waarom speelt Ivo Niehe mijn man niet.’

‘Ivo Niehe is ook te dik.’

De sloffen gaan uit en vliegen door de lucht, drie acteurs duiken onder de tafel.

Die tafel moet na de pauze misschien weg, peinst Samkalden hardop en sjouwt het meubelstuk naar de kant. “De eerste helft zit vol absurditeiten, daarna loopt alles finaal uit de hand.” Met een echte boekverbranding op toneel, blijkt later als Blom met een – nu nog zogenaamd – brandend exemplaar van Van der Kwasts boek op komt. Deze scène hebben de acteurs pas één keer gerepeteerd. Van der Hooft souffleert Fosko die de tekst nog niet helemaal in z’n hoofd heeft. Samkalden na afloop: “Wat me heel erg bevalt, is dat wat voor de pauze zeer veel schwung had, daar nu de bodem uit valt. Dat je voelt: de wereld vergaat, nu gaat het mis.”

Mama Tandoori, Niehe Media. Tournee 18/2 t/m 31/5, 26-28/3 DeLaMar Theater. www.mamatandoori.nl