En weer staat een vrouw alleen op het toneel. Na eerdere theatersolo’s dit seizoen van Halina Reijn (La voix humaine), Leny Breederveld (Happy days) en Olga Zuiderhoek (De caracal) is nu de beurt aan Nanette Edens die in een zwart jurkje op kousenvoeten in haar eentje de vloer moet vullen.

De faam van de Amsterdamse zusjes Leschan vervloog net zo snel als ze gekomen was. Eind jaren dertig waren ze met hun close harmony liedjes in Italië de sterren van de nationale radio. Ook Mussolini was fan van de ‘drie gratiën van de microfoon’, tot bleek dat ze Joods waren – toen viel het doek.

Het lijkt wel een film, de opening van Superamas’ Empire (art & politics). Een voice-over vertelt dat we in 1809 op de slagvelden rond Wenen zijn beland, waar Franse en Oostenrijkse troepen in twee dagen meer dan 40.000 slachtoffers hebben gemaakt. In scherp uitgelichte, tableau vivant-achtige scènes wordt op bombastische muziek gemoord en verkracht.

Een klont zussen vormen ze, serieuze Fing, onbesuisde Muulke en zachtaardige Jes. Met hun voeten ineengestrengeld beslapen ze samen één bed in een vervallen huis aan het eind van ‘Sjlammbams Sahara’. Daar wonen ze met ‘de Pap’, oma Mei en een amorfe massa broers, ergens aan de rand van een Limburgs stadje.

De mens is een gevangene van de consumptiemaatschappij. We wanen ons vrij in onze Zwitserlevens tussen Ikea-meubels, maar niets is minder waar. In De Club, een samenwerking van Stichting Nieuwe Helden en Productiehuis Frascati met veel verwijzingen naar de film Fight Club (1999), wordt de filosofisch getinte boodschap er als een mantra in gedreund: we denken dingen te bezitten, maar uiteindelijk bezitten de dingen ons.

In het Nederlandse jeugdtheaterlandschap neemt beeldend kunstenaar en theatermaker Peter Zegveld een eigenzinnige plek in. In zijn voorstellingen smeedt hij slapstickachtige taferelen en visuele en auditieve vondsten aaneen tot een aanstekelijk mix, waarbij hij regelmatig door de vierde wand heen breekt. Dit is theater, lijkt Zegveld te zeggen, en dat mag het publiek best weten. Zijn vrolijk-tegendraadse voorstellingen bezorgden hem lovende kritieken en een Zilveren Krekel voor de meest indrukwekkende podiumprestatie.

Nee, ze heeft geen tijd om te bellen. Ze verwacht een belangrijk telefoontje, dus ze moet ophangen. Maar zodra de mobiel op de bank is gegooid, gaat hij weer over.

Om maar met de deur in huis te vallen: Toneel is géén traditionele toneelvoorstelling. Geen scenische opbouw, geen noemenswaardige dialogen, geen verhaal. Wie het werk van theatermaker Jetse Batelaan kent, verbaast dat niet. Achter geestige titels als Een cowboy met zijn handen hoog juicht waarschijnlijk niet en Pas als zaagsel krijgt een boom applaus gaan absurdistische, ontregelende voorstellingen schuil, waarvan de betekenis vaak pas in tweede instantie doordringt. Het leverde de jonge theatermaker een regen aan prijzen op en naamsbekendheid op internationale festivals.

Bibi Dumon Tak (1964) houdt van dieren. Voor kinderen is dat al lang geen nieuws meer. Die weten dat al sinds haar bejubelde debuut uit 2001, Het koeienboek, waarmee ze non-fictie voor kinderen naar een hoger plan tilde. Sindsdien verscheen er een hele trits beestenboeken, culminerend in het Kinderboekenweekgeschenk 2006: Laika tussen de sterren.

Drie pinguïns ruziën op een ijsschots. Wie er het hardst naar vis stinkt en of je een vlinder mag doodmaken als je daar zin in hebt. Tegelijkertijd worden er grote vragen gesteld: bestaat God en komt er echt een zondvloed omdat hij boos is op de mensen? De bazige duif, het vierde personage in het stuk, beweert van wel.

Net eenentwintig was Top Naeff toen ze aan haar debuut Schoolidyllen (1900) begon. Ze schreef het verhaal over de baldadige streken van een groep zestienjarige schoolmeisjes ‘inééns in het net’ in enkele weken tijd, en zou de geschiedenis in gaan als de schrijfster van dat ene meisjesboek, alle romans, toneelstukken, novellen en essays die zij haar verdere leven schreef ten spijt. Toen Naeff in 1952 op het Boekenbal werd voorgesteld aan koningin Juliana en die haar complimenteerde met ‘dat enige Schoolidyllen’ verzuchtte ze: ‘Het lijkt soms wel of ik nooit iets anders geschreven heb, majesteit.’

Hij heeft een spierwit gezicht en lange zwarte snorharen die met een oogpotlood van zijn mond over zijn wangen zijn getekend. De blauwe broek waar ze hem in hijsen is belachelijk groot.

Keest Hulst draagt een donkerblauw pak en leren herenschoenen. In de bewerking van Arnon Grubergs roman Tirza door het Nationale Toneel speelt hij Jörgen Hofmeester, een gesoigneerde man van middelbare leeftijd. Op het oog heeft hij het goed voor elkaar: twee mooie dochters, een baan als redacteur bij een toonaangevende uitgeverij, zijn geld in een hedge fund voor later. Zelfs de echtgenote (Ariane Schluter) die drie jaar geleden vertrok om aan ‘zelfontplooiing’ te doen, keert terug, vlak voor het eindexamenfeest van hun jongste dochter Tirza (Sophie van Winden).

Ze hebben niet veel nodig, de gezworen vrienden Bil en Wil. Een kopje thee, een voorleesboek, het uitzicht uit het raam van hun knusse huisje. Eigenlijk maken de twee vriendelijke mannetjes zo goed als niks mee en dat vinden ze wel prima.