Freule Julie

Als freule Julie in August Strindbergs gelijknamige toneelklassieker (1888) is ze zojuist door haar verloofde aan de kant gezet en nu zoekt haar zinnelijke lichaam troost bij huisknecht Jean die niet bestand is tegen zoveel wulpse frivoliteit. Daarmee tekent ze haar eigen ondergang.

Strindberg was een van de eersten die vastomlijnde personages op toneel verving door round characters. Zijn gedoemde liefdesverhaal speelt zich af tijdens midzomernacht. Buiten op het landgoed van de graaf wordt gezopen en gefeest. Een blauwig licht schijnt over de speelvloer die door een lange tafel in tweeën is gesplitst. Daaraan eet Jean wellustig kauwend zijn maal, onderwijl pratend met zijn liefje, dienstbode Kristin. Van de freule nog geen spoor, maar in hun prikkelende dialoog tekenen de contouren van haar nuffige wispelturigheid zich al af.

De Vlaamse regisseur Koen De Sutter heeft de negentiende-eeuwse toneeltekst niet geactualiseerd. Zijn enscenering met grotesk wit geschminkte gezichten, opzwepende slagwerkmuziek en veel ruimte voor Strindbergs wrange humor is een duister sprookje over onwrikbare standsverschillen, verbeeld in een onenightstand tussen een knecht en zijn meesteres. Een spannende keuze voor een voorstelling die zich richt op toeschouwers vanaf dertien jaar, maar het werkt. Net als Artemis eerder Emily Brontë’s Woeste hoogten omvormde tot uitdagend theater voor jongeren, slaagt het gezelschap uit Den Bosch er nu opnieuw in een tekst voor volwassenen te ontsluiten voor een jong publiek. Belangrijkste constante daarbij is actrice Alejandra Theus, die als geen ander de taal van jongeren begrijpt. Geperst in een roze korset doorloopt ze wervelend alle stadia van haar noodlottige werdegang: van hoogmoedige freule tot doodeenzaam meisje. De monoloog waarin zij uitvaart tegen haar dienstbode en zichzelf het waanbeeld van een glorieuze toekomst voorspiegelt, vormt het hoogtepunt van de voorstelling. Met zijn hangende schouders, de buik vooruit roept Stefaan Degand het tragische beeld op van de minnaar die zich nooit aan zijn knechtenbestaan zal ontworstelen. Naast hen speelt Sarah Jonker met haar opwippende queue een formidabele dienstmeid; geestig en scherp. Met deze uitstekende cast toont De Sutter dat je voor goed jongerentheater geen concessies hoeft te doen aan je publiek.

**** (4 sterren)

Freule Julie, Artemis, 13+. Regie Koen De Sutter. Gezien 11/3 Den Bosch. 17-19/3 Bellevue.