'Kareltje en Sjonnie, dat ben ik'

Of Job Schuring ook in de zaal was, vroeg Peter Heerschop een paar weken geleden tijdens de presentatie van het Amsterdamse Kleinkunstfestival in het DeLaMar Theater. Ja? Mooi. Want zo kon het dus ook aflopen met de winnaar van het prestigieuze festival: dat je 23 jaar later kinderliedjes schreef over een hamster en een giraf. Hilariteit in de zaal. Ach, hij kon er zelf ook wel om lachen, zegt Schuring op een zonnig Amsterdams terras. Hij oogt wat doorleefder dan op de YouTubefilmpjes van zijn cabaretjaren, maar verder is hij nog helemaal de man van toen. Zelfde bruine piekharen. En praten doet hij nog even snel. “Heerschop deed met NUHR destijds ook mee aan het festival, maar haalde de finale niet. Nu is hij een beroemde cabaretier en ik niet. Ja, het was wel een beetje een sneer van hem en als ik ongelukkig en cynisch was geweest had het me waarschijnlijk hard geraakt, maar dat ben ik gelukkig niet.”

En dat is waar. Job Schuring, 49 jaar oud, maakt een tevreden indruk, ook al liep z’n carrière niet helemaal zoals gepland. Het had natuurlijk moeten gaan zoals bij Hans Teeuwen – maar ja. Hij was 26 jaar toen hij in 1988 als eerste het Amsterdams Kleinkunstfestival won. Self-made man was hij, de Kleinkunstacademie wilde hem niet hebben, dus werd het een studie geschiedenis die hij niet afmaakte. In dertien jaar maakte hij tien theaterprogramma’s. Recensenten en jury’s liepen met hem weg, maar de zalen bleven leeg. Of halfleeg. En dat strookte niet met zijn hoge lat. Schuring: “Ik keek altijd naar de mensen die er niets aan vonden. Als er gelachen werd, dacht ik: dat zijn natuurlijk abonnementhouders, logisch dat ze het leuk vinden. Ik zat in de verhalende hoek, liedjes achter de piano, dat was toen ook al minder populair dan hardcore cabaret. Telkens als ik zo’n podium betrad, zag ik alleen die lege stoelen. En als de zaalbezetting wel goed was, was ik ontevreden dat er geen wachtlijst was. En als er wél een wachtlijst was, deugden de reacties van het publiek niet. Achteraf denk ik dat ik daarin te hard voor mezelf ben geweest. Ik had trotser mogen zijn, met die kritiek heb ik mezelf erg in de weg gezeten. Als ik ’s avonds halfdronken uit theatercafé de Smoeshaan naar huis fietste, vond ik mezelf ontzettend leuk. Dan was ik heel tevreden over alle grappen die ik die avond had gemaakt. Morgenochtend toch eens opschrijven, dacht ik dan, maar als ik de volgende dag achter m’n computer zat, vond ik er niks meer aan. Ik bleef me maar spiegelen aan mensen die meer succes hadden dan ik.”

Doodongelukkig werd hij ervan en in 2001 besloot hij er definitief de brui aan te geven. Einde cabaretcarrière. Kreeg zijn vader toch nog gelijk. Die had op de aankondiging van zijn zoon dat hij cabaretier wilde worden gezegd: ‘Ach jongen, daar moet je talent voor hebben, dat heb jij niet.’ Hoewel dat toch ook weer niet klopte. Want de erkenning vanuit het vak was er wel degelijk. En mooie liedjes heeft hij ook echt wel gemaakt. Kom bij mij bijvoorbeeld, over een jongen die het liefst de hele wereld blij maakt. Of Dronken over… nou ja. Maar dat verdomde publiek kwam niet over de brug. En dus ging hij in de keuken werken van het strandpaviljoen van zijn zwager op Texel. Twee jaar lang maakte hij dagen van veertien uur. Op den duur kon hij het geluid van het printapparaat niet meer horen. “Het zat er altijd vol, de bonnetjes bleven maar komen, stond je tot je knieën in de papiertjes.” Hij leerde er dat de meeste mensen keihard moeten werken voor hun geld, dat had hij als cabaretier nooit zo beseft. Maar een leven lang hamburgers bakken was het ook niet. En in zijn hoofd begon het te borrelen. Zat hij in de auto van Amsterdam naar Den Helder toch weer liedjes te verzinnen. In een van zijn programma’s kwam een parabel voor over een hamster die een giraf wilde zijn – hij zag alleen de kleine dingen en wilde zo graag het overzicht. Mooi, vonden de mensen, daar moet je meer mee doen. Maar wat en voor wie? Een volwassen parabel liet zich niet zomaar omschrijven tot een kinderverhaal. En zo ontstonden Kareltje en Sjonnie, een hamster en een giraf, maar anders dan in de oorspronkelijke versie en met een hang naar avontuur. Vier cd’tjes met boekjes verschenen er tot nu toe bij luisterboekenuitgeverij Rubinstein, met muziek van Schurings vrienden Paul Hock en Ronald Schmitz en tekeningen van Eva Poppink. Eén ervan schopte het tot cadeau in de schoen van Sint bij een grote supermarktketen. Oplage: 500.000 stuks. Kleine avonturen zijn het, die de twee vrienden beleven en altijd met een happy end. “De wereld is wreed genoeg,” zegt Schuring, “ik wil kinderen een beetje hoop geven, laten zien dat het leven best leuk kan zijn. Zo zit ik in elkaar, ik ben Kareltje en Sjonnie.” Na al die jaren niks veranderd dus: Job Schuring maakt nog altijd het liefst de hele wereld blij.

Ondertussen werd hij benaderd voor de musical Kunt u mij de weg naar Hamelen vertellen, meneer? (2003). Uitverkochte zalen, anderhalf seizoen lang, en hij hoefde er nog minder voor te doen dan voor die cabaretprogramma’s ook. “Het was heerlijk in zo’n succesvolle voorstelling te staan,” constateert Schuring nu. “Alles was geregeld, je kostuum hing klaar in de kleedkamer en op de terugweg biertjes in de bus.” Maar hij had inmiddels kleine kinderen en wilde niet alsmaar van huis zijn dus bleef het bij dat ene musicalavontuur. Schuring werd stemacteur en ging improvisatietheater maken voor bedrijven en organisaties. In de tussentijd schreef hij liedjes over Kareltje en Sjonnie. Wie zich afvroeg waar hij al die jaren gebleven was: nou, daar dus, bij zijn hamster en giraf. “Als mensen me tien jaar geleden hadden gezegd dat ik op m’n negenenveertigste de stem van Winnie de Poeh zou zijn had ik me afgevraagd wat er mis was gegaan. Nu het zo is, voelt het anders. Die stemmen doe ik erbij. Als cabaretier kwam ik nooit gelukkig thuis, terwijl ik Kareltje en Sjonnie met heel veel plezier maak. De muziek hoef ik lekker niet zelf te componeren en ik vind het leuk om alle stemmetjes van de personages te bedenken, zonder dat een regisseur zich ermee bemoeit. Schrijven voor kinderen heeft niet de status die je als cabaretier hebt, maar het mist ook de zwaarte die om cabaret kan hangen. En gek genoeg gaan die liedjes me heel gemakkelijk af.” Volgens Schuring zijn ze leuk voor alle leeftijden, niet alleen voor kinderen. “Zie het zo: Een familie rijdt met een volgepakte auto naar Frankrijk. Een Volvo, nee, een Saab. Vader zit traditioneel achter het stuur, rechts naast hem zit moeder en op de achterbank zitten twee kinderen. Vader wilde vroeger gitarist worden, maar dat is mislukt. Hij heeft het cd’tje van Kareltje en Sjonnie al dertig keer gehoord, maar vindt de muziek nog steeds leuk. In gedachten schrijft hij zijn eigen songtekst: Why you went away… Achterin zitten de kinderen lekker te luisteren. En moeder? Die kijkt opzij en over haar schouder en denkt: dit is geluk.”

Aanstaande zondag speelt hij met zijn muzikanten liedjes van Kareltje en Sjonnie in Panama aan de Oostelijke Handelskade. Aansluitend is er jazzmuziek voor de ouders. Vanaf het najaar staan ze er elke maand. Ja, het zou geweldig zijn als hij van Kareltje en Sjonnie zou kunnen leven, zegt Schuring. Maar alleen als het vanzelf zo groeit: “Het mag geen Studio 100 doelgroep denken worden. De liedjes moeten liefdevol gemaakt worden, net als nu.”

Zondag 15 mei spelen Job Schuring, Paul Hock en Ronald Schmitz kinderliedjes van Kareltje en Sjonnie in Panama met aansluitend jazzmuziek voor de ouders. Toegang gratis. www.panama.nl

Tot nu toe verschenen de volgende cd’s + boekjes: Kareltje en Sjonnie, Kareltje en Sjonnie op vakantie, Het feest van Kareltje en Sjonnie en Kareltje en Sjonnie – van pepernoot tot oliebol. Vanaf € 9,95
www.kareltjeensjonnie.nl