Lab aan de Werf

Een festival wil Moos van den Broek, die als dramaturg sinds anderhalf jaar lid is van het artistieke team van Het Lab, de dansvijfdaagse niet noemen. Eerder ziet ze Lab a/d Werf als een vast moment in het jaar waarop het productiehuis, dat niet over een eigen theater beschikt, een aantal van zijn nieuwe voorstellingen aan het publiek toont en randactiviteiten programmeert voor makers. ‘Vanuit welke drijfveren maak je werk voor een jong publiek? Op welke manier beïnvloedt het jonge publiek jouw creatieve ideeën? Hoe betrek je dat publiek bij de ontwikkeling van een voorstelling en hoe houd je rekening met het publiek zonder concessies te doen aan je ideeën? Dat zijn vragen waarmee jonge makers worstelen,’ zegt Van den Broek. ‘Het is verleidelijk om je jonge publiek te pleasen, maar ik vind het interessant trouw te blijven aan artistieke uitgangspunten en te kijken hoe je het publiek van daaruit benadert.’

Dit jaar zijn er tijdens Lab a/d Werf drie nieuwe producties te zien. Couple-Like #2, voor jongeren vanaf veertien jaar, is gebaseerd op Couple-Like van Keren Levi en Ugo Deheas, die hun voorstelling oorspronkelijk voor volwassenen maakten. Deze nieuwe versie is een coproductie met Theatergroep DOX. Het stuk gaat over intimiteit, aldus Van den Broek: ‘Een koppel dat niet weet of het van elkaar houdt of juist van elkaar af wil – de fysieke kant van het wel of niet samen zijn staat centraal.’

De voorstelling is niet esthetisch in de traditionele zin, maar leunt zwaar op contactimprovisatie; de stappen in de ruimte liggen niet vast, wel de bewegingspatronen van trekken, vallen, tegen elkaar aan leunen. Het vertrouwen en de samenwerking tussen de dansers onderling is een belangrijk aspect in de totstandkoming van de choreografie. In de oorspronkelijke voorstelling bleef het lang stil. Het enige geluid dat je hoorde werd veroorzaakt door lichamelijke inspanningen, zoals het gehijg van de dansers. Van den Broek: ‘De makers zullen zo min mogelijk van hun originele materiaal afwijken. Het is niet de bedoeling het stuk open te breken en letterlijk naar pubers toe te brengen, maar om met subtiele veranderingen iets bij een jong publiek teweeg te brengen. Ook hier is het belangrijk dat de makers bij hun vertaalslag trouw blijven aan hun idee. De dansers die voor Couple-Like #2 zijn gecast, hebben gedanst bij DOX en zijn jonger dan de makers en dansers van de originele cast van Couple-Like. Het is aan hen om dezelfde intensiteit te bereiken als hun voorgangers. Die jongere dansers maken de identificatie voor de doelgroep makkelijker. Verder is de belangrijkste dramaturgische ingreep dat er muziek is toegevoegd; ook dat is een tegemoetkoming aan het publiek. Vanuit de muziek wordt naar de verstilling toegewerkt, zodat de voorstelling uiteindelijk een vergelijkbare kwaliteit bereikt als de originele versie.’

Caleidoscoop is ook een productie van de Israëlische Keren Levi, maar richt zich op een publiek vanaf zes jaar. Het wordt een vrij compositorische voorstelling, waarbij geprobeerd wordt het principe van de caleidoscoop over te brengen op een choreografie voor vier dansers, vertelt Van den Broek. ‘Als kijker kom je in een soort trance terecht. Het stuk gaat over schoonheid, harmonie en de transformatie van vormen.’

Tijdens het repetitieproces boden kinderen van de naschoolse opvang feedback. Van den Broek: ‘Kinderen zijn heel eerlijk in hun reactie, het zijn supergoede dramaturgen.’ Deze dramaturgen in pocketformaat bleken behoefte te hebben aan meer prikkels. ‘Op zo’n moment kun je de leeftijdsgrens naar beneden bijstellen, maar ik zoek liever met de maker naar een grotere of complexere uitdaging binnen het artistieke gegeven.’

De laatste voorstelling, Nachtmaal van de Duitse Lea Martini, is voor jongeren vanaf twaalf jaar en is geïnspireerd op de hausse aan new age-achtige Twighlight-films die op dit moment over jongeren wordt uitgestort: vampierverhalen vol zwarte romantiek. Martini komt van de School voor Nieuwe Dansontwikkeling en Van den Broek is gegrepen door haar originaliteit: ‘Het belooft een vrij experimentele voorstelling te worden.’ Experimenteel in welke zin? ‘In de zin dat ik benieuwd ben hoe haar artistieke ideeën zullen uitwerken op het publiek.’

Lab aan de Werf, 3 t/m 7 november, Utrecht.