Moestuin & StringsVerstrengeld

Moestuin, een voorstelling die werd gemaakt binnen het talentontwikkelingstraject van Aya, ging dit voorjaar in première op het Twee Turven Hoog Festival in Almere, waar voorstellingen worden geprogrammeerd voor kinderen vanaf zes maanden oud. Volgens festivaldirecteur Ingrid Wolff bestaat er een groeiende belangstelling voor theater voor de allerkleinsten en haken theatermakers daarbij aan met visueel en auditief prikkelende theatrale ervaringen.

Prikkelend is het openingsbeeld van Moestuin beslist. De voorstelling wordt gespeeld en gedanst op een vloer van tuinaarde, waarin een danseres met zorg enkele zaadjes plant. De locatie is niet zoals gebruikelijk de theaterzaal van De Krakeling, maar de foyer, waar tijdens de middagopvoering daglicht door de ramen binnenvalt en het publiek nog dichter op de dansers zit dan in de zaal. Het auditieve aspect is vertegenwoordigd door een geluidsdecor met muziek en vriendelijke klap-, ploing- en regengeluiden.

Over groeien gaat het, en wat voor wonderlijks er uit een zaadje kan komen. De danseres die in bruine broek, groen shirt en met een rood mutsje op haar hoofd uit een hoop aarde kruipt – een fraai beeld waarbij Gwen Langenberg eerst haar handen, dan een voet en vervolgens de rest van haar lichaam bevrijdt – lijkt aanvankelijk op een bloem, maar ontwikkelt zich tijdens de voorstelling tot een merkwaardig wezen, naïef op het infantiele af met een (hinderlijk) spraakgebrek.

De tweede danseres (choreografe Anne-Beth Schuurmans), die het zaadje heeft geplant, weet niet goed raad met die andijvieslopende indringer in haar moestuin. Onderzoekend draaien de twee om elkaar heen om vervolgens in een acrobatisch duet over elkaar heen te rollen. Buiten deze fysieke ontmoetingen is het danselement in de voorstelling nogal ondervertegenwoordigd. De ontdekkingstocht door het leven wordt verbeeld met gewroet in de aarde, een enkele handstand en nogal dun spel. Moestuin had strakker en daarmee ook boeiender kunnen zijn als de makers hadden gekozen voor een duidelijker opbouw van de voorstelling en indringender beelden.

In StringsVerstrengeld gaat het over de clash tussen generaties, hier vertolkt door een moeder en haar puberzoon. Zij wil hem vasthouden, hij wil zich los vechten, een metafoor die zich op de dansvloer niet alleen laat vertalen in dynamische duetten, maar ook door twee dansstijlen tegenover elkaar te plaatsen: de energieke moderne dans van de moeder (Andrea Beugger) en de gespierde uitputtingsslagen van ‘Break-Boy’ Dietrich Pott. Hij beweegt zich wild en onvermoeibaar, zij loopt in haar radeloosheid letterlijk op eieren.

Een derde rol is weggelegd voor Leon Tol, die de confrontaties tussen moeder en zoon begeleidt met live gezongen nummers van Concordia, Tom Waits en Nick Cave. Een liefdesnummer, maar ook louche popmuziek van een door jongeren nog onontdekte generatie muzikanten.

Anders dan Moestuin, dat in visuele originaliteit tekortschiet, weet StringsVerstrengeld wel de aandacht vast te houden met krachtige beelden, een verdienste van regisseur en choreograaf Wies Bloemen (die de voorstelling baseerde op ervaringen met haar eigen tienerzoon). Een wit touw staat voor de navelstreng die moeder en zoon koppelt, maar ook voor alle andere onzichtbare lijntjes die een ouder met zijn kind verbinden. Mooi is de scène waarin de dansers verstrikt raken in een elastiek; ze proberen zich van elkaar af te bewegen, maar veren steeds terug. Deze band is onbreekbaar, lijkt Bloemen met haar acrobatische bewegingsspel te zeggen.

De voorstelling is fragmentarisch van opbouw en verloopt van kleutertijd naar puberteit met een klein intermezzo voor de geboorte. De scènewisselingen zijn wat rommelig, het nadrukkelijke contact met het publiek soms iets te gewild en de boodschap ligt er wel erg dik bovenop, maar die bezwaren vallen weg bij de energieke breaksolo’s van Pott, die het publiek trakteert op een spoedcursus streetdance en de six-step op geestige wijze koppelt aan de Russische Kozakkendans. 

StringsVerstrengeld schakelt levendig tussen onbegrip en harmonie, tussen vasthouden en loslaten, tussen afkeer en genegenheid. Het zijn thema’s die het jeugdige publiek nu eens doen joelen van enthousiasme, dan weer laten loeien van verontwaardiging. In deze choreografie van Wies Bloemen zijn niet alleen de dansers door strings verbonden, de toeschouwers zitten met even zovele lijntjes aan de voorstelling vast.

Moestuin door Danstheater Aya, concept Anne-Beth Schuurmans
19 maart t/m 23 mei 2011, tournee
StringsVerstrengeld door Danstheater Aya, choreografie Wies Bloemen
tournee t/m 15 december
www.aya.nl