Social Media top 50
Over wie heeft de wereld het? Of, specifieker: over welke Nederlandstalige schrijvers wordt op internet geschreven? Dat is vanaf vandaag te volgen op www.socialmediatop50.nl, een door uitgeverij Bertram + de Leeuw gelanceerde onafhankelijke schrijversranglijst, waarop van dag tot dag te zien is over welke auteurs het meest wordt bericht via twitter, facebook en andere sites waar over schrijvers en boeken wordt gesproken. Vanaf morgen zal Het Parool de top tien van de voorafgaande week iedere donderdag op haar mediapagina publiceren. Op de website staat de complete lijst.
Om daarop te komen hoeven auteurs niet zelf actief te zijn op internet, zegt Manon Burger, verantwoordelijk voor de marketing en publiciteit van Bertram + de Leeuw. “We zijn hier al een tijd mee bezig en meten de gegevens sinds begin september. Tijdens de campagne Nederland Leest rond Het leven is vurrukkulluk van Remo Campert stond hij op de eerste plaats; bij mijn weten is hij niet actief op twitter of facebook.”
Veel boekenlijstjes, zoals de bestseller 60 van de Stichting CPNB, zijn gekoppeld aan verkoopgegevens, zegt Burger. “Heel statisch eigenlijk, ons leek het spannender om te kijken: over wie heeft men het nu? Dat is in het boekenvak ook steeds meer de trend, het gaat om de persoon. Onze lijst kan per dag verschillen, afhankelijk van de media-aandacht rond een persoon en de reacties die dat online oproept. Na de uitreiking van de AKO Literatuurprijs aan Marente de Moor brak er op internet een discussie los – de meeste mensen hadden verwacht dat Peter Buwalda zou winnen. De volgende dag stond hij bij ons op nummer één.”
Op dit moment wordt van vijfhonderd auteurs de score bijgehouden, maar die lijst is niet definitief; schrijvers die hun naam missen kunnen zichzelf via de website aanmelden. Burger: “Het gaat niet alleen om gevestigde namen. Een schrijver als Ivo Victoria komt in de lijstjes met best verkochte boeken niet voor, maar doordat hij online zeer actief is, wel bij ons.”
Vergeleken met de muziekwereld bevindt het boekenvak zich wat social media betreft in the early days, constateert Oscar van Gelderen, uitgever van Lebowski. In het promoten van zijn auteurs is hij een van de actiefste uitgevers op het net. Met een massale social media campagne wist hij debutant James Worthy dit voorjaar in the picture te spelen. Van Gelderen: “Auteurs online promoten werkt anders dan via de traditionele kanalen. Het gaat meer om het overbrengen van the vibe dan om het precieze ding. Met Worthy haakten wij aan bij zijn bekendheid in de Amsterdamse hiphop scene; op twitter had hij al vijfduizend volgers. ‘Mijn tweets zijn mijn boektrailer’, zegt Worthy en dat is precies hoe het is. Hij zegt niet ‘koop mijn boek’, maar met zijn geestige oneliners weet hij mensen aan zich te binden. Of die followers ook één op één zijn boek kopen, weet ik niet, maar op twitter volg je mensen die je leuk vindt. Als die persoon dan een boek heeft geschreven, word je daar waarschijnlijk wel nieuwsgierig naar. Deftige boekhandels belden ons in ieder geval dat er jongens met hun broek op hun knieën aan hun kassa stonden die naar Worthy vroegen. Dat vinden wij leuk.”
Onder de noemer ‘Young Achievers’ organiseert Lebowski regelmatig events rond schrijvers. Van Gelderen: “Dan kun je een advertentie plaatsen in Het Parool, maar ik weet niet welk effect dat heeft. Als we een eventpage op facebook openen, krijgen we meteen feedback.”
Hij verplicht zijn auteurs niet actief op internet te zijn, maar attendeert ze er wel op. Een van hen is Henk van Straten, die op aanraden van Van Gelderen sinds kort op facebook zit. Twitteren deed hij al. Maar niet om zijn boeken onder de aandacht van een nieuw publiek te brengen. Van Straten: “Dan ben je toch een beetje een lul, als je dat doet. Ik ben ook veel te sceptisch om te geloven dat dat werkt. Hooguit herkennen mensen m’n naam eerder als ze m’n boek in de winkel zien liggen. Volgens mij zijn er geen wetmatigheden als het om de promotie van boeken gaat, niemand weet wat werkt, iedereen probeert maar wat. Twitteren Franca Treur en Dimitri Verhulst nu zoveel? Ik geloof niet dat social media dé uitkomst zijn; eerder vormen ze een thermometer voor hoe bekend je op een bepaald moment bent.”
Ronald Giphart bracht zijn facebookaccount terug tot dertig vrienden, de rest gooide hij eruit. Twitteren doet hij slechts een paar keer per week. “Ik word zo moe van die hype,” zucht hij. “Ga eens een boek lezen! Ik zal niet ontkennen dat social media voordelen hebben, maar wat is twitter nu helemaal? Een internetpagina waar je af en toe naartoe surft. Daar wil ik geen groot geïnstitutionaliseerd product van maken, het moet spielerei blijven.”
Joost Zwagerman, die enige tijd geleden virtueel zelfmoord pleegde en afstand deed van zijn facebookaccount, sluit zich bij hem aan. “Aanvankelijk vond ik facebook heel aardig tot ik merkte dat ik er teveel tijd en energie in stak. Dat gaf me eenzelfde gevoel als een avond tv-programma’s kijken die je eigenlijk niet wilt zien. Een notoire niet-gebruiker? Ja, zo zou je mij kunnen noemen.”
Meer schrijvers ontkrachten het belang van social media voor hun werk. Gerbrand Bakker heeft 406 facebookvrienden. “Dat is heel weinig, hoor, na twee jaar,” zegt hij. “Tot voor kort wilde ik alleen vrienden zijn met mensen die ik echt ken, die ik heb ontmoet, aangeraakt – anders vond ik het een beetje viezig. Maar sinds een tijdje accepteer ik ook mensen als vriend die ik niet ken, als experiment.” Hij maakt er een punt van om ‘never ever nooit’ reclame voor zijn boeken te maken. “Dat is de taak van de uitgeverij, het heeft iets armoedigs om het zelf te doen. Hooguit plaats ik eens een omslag van een vertaling. Daar zet ik dan iets bij als: ‘Uit de serie omslagen – de Australiërs gaan voor romantisch’. Geen naam van de uitgeverij of hoe je het kunt bestellen. Als je iets niet doet, is dat ook een soort statement.”
De insteek van Vrouwkje Tuinman is min of meer hetzelfde: wel facebook, maar geen vrienden die ze niet kent. “Ik hoor het soms van anderen – die hebben vijfduizend vrienden die de hele dag lopen te tetteren op hun pagina. Bij mij gebeurt dat niet. Ik heb zevenhonderd vrienden. Ik weet wie ze zijn en vind ze enigszins te pruimen.”
Actief haar eigen werk promoten, wil ze niet, maar als een poëziefestival waarvoor ze is uitgenodigd, meldt dat het slecht gaat met de voorverkoop, plaatst ze wel een bericht. “En pas was ik zo superblij met het omslag van mijn nieuwe bundel dat ik dat op m’n facebookpagina heb geplaatst. Maar dat was ook om de vormgever te bedanken, ik probeer het toch een beetje indirect te houden. Al m’n voordrachten of recensies zet ik er niet op, zelf vind ik het ook irritant om dat bij anderen te lezen. Het moet op de een of andere manier bijzonder blijven wat ik plaats.” Stellige meningen poneren, zoals haar collega David Pefko deze week deed toen bekend werd dat chef boeken van NRC Handelsblad Pieter Steinz de nieuwe directeur van het Letterenfonds wordt, doet ze niet. ‘Idioter kan natuurlijk niet’, postte die op zijn pagina. Tuinman: “Zelf wil ik niet op die manier online aanwezig zijn. Bij mij moet het altijd een beetje ironisch of relativerend zijn.”
Krista Verweij, hoofd marketing en publiciteit van uitgeverij Podium, zet social media graag in om de doelgroep te bereiken, maar vindt facebook en twitter niet zaligmakend. “Als auteur moet het wel bij je passen, je moet het niet forceren. De succesvolste social mediagebruikers zijn mensen die gevoel hebben voor wat het medium te bieden heeft, zoals Kluun, Wilfried de Jong en Joris Luyendijk. Die blijven dicht bij zichzelf en verspreiden niet alleen pr-praatjes. Dan zouden mensen ze ook niet volgen. Ik heb er alle begrip voor als auteurs zeggen: ik gebruik m’n tijd liever om een boek te schrijven.”
Bij debutant Renske Jonkman speelde social media een belangrijke rol bij de verschijning van haar boek. Een blogwedstrijd bezorgde haar een optreden op Lowlands, waar ze de aandacht trok van een redacteur van uitgeverij Nijgh & Van Ditmar. Jonkman: “Het boek begon dus via social media.” Later blogde ze regelmatig over het verloop van het wordingsproces van haar debuut. “Op twitter plaatste ik links naar mijn weblog. Een daarvan werd geretweet door James Worthy, dan bereik je in één keer heel veel mensen. Op dit moment ben ik wat minder actief, ik wil me richten op boek twee. Je moet ook niet te veel met social media bezig zijn, het kan doorslaan in iets narcistisch.”
Reacties (0)