Het portret van Dorian Gray
Theater Artemis
Alsof niet de fijnzinnige kunstenaar Basil maar Francis Bacon aan het werk is geweest, zo monsterlijk verwrongen oogt het schilderij van Dorian Gray aan het eind van zijn leven. Het toont niet zijn stralende fysiek zoals dat achttien jaar eerder werd vastgelegd, maar de psychische en emotionele verdorvenheid van zijn geest – een angstaanjagend gezicht.
Oscar Wildes enige roman uit 1891, The Picture of Dorian Gray, is een griezelsprookje over een man die zijn ziel verkoopt aan de duivel in ruil voor eeuwige schoonheid. Onder invloed van de hedonistische, amorele dandy Lord Henry Wotton (‘we zijn niet voor het geluk gemaakt, maar voor het genot’) ontpopt de jeugdige Dorian zich tot een narcistische figuur die zijn naasten gewetenloos in het ongeluk stort. Zijn zelfzuchtigheid drijft zijn meisje tot zelfmoord, maar op Dorians onschuldige gelaat geen spoor van wroeging – alleen het schilderij reflecteert zijn verachtelijke gedrag.
Het verheerlijken van schoonheid en genot is een mooi actueel thema voor jongeren op de grens naar volwassenheid. Artemis-regisseur Floor Huygen situeert de vertelling op een grote, kale vlakte die doet denken aan sommige van Ivo van Hoves ensceneringen bij Toneelgroep Amsterdam. In kil licht, met een verontrustende elektronische soundtrack van Nicolas Rombouts, wordt Wildes symbolistische verhaal uit de doeken gedaan in al z’n grimmige noodlottigheid.
De frȇle Vlaamse acteur Mattias van de Vijver is met zijn sluike lokken en meisjesachtige voorkomen een schitterende Dorian, die overtuigend transformeert van jeugdige arrogantie naar satanische laaghartigheid. Hij krijgt sterk tegenspel van de overige vijf acteurs, die nergens concessies doen aan de doelgroep en daarvoor beloond worden met een zaal vol ademloze tieners. Mooi ook is de vondst van het schilderij als spiegelend vlak, waarop een steeds gruwelijker vervormd portret wordt geprojecteerd.
Er zijn ook kanttekeningen. Wildes roman dankt z’n status voor een deel aan de scherpe oneliners die de schrijver kwistig over de pagina’s strooide. In Koen Tachelets (hoewel fraaie) bewerking zijn veel van die aforismen gesneuveld. Daarbij creëert de gigantische speelvloer letterlijk afstand, waardoor het stuk niet zo hevig binnenkomt als bijvoorbeeld het eerdere Woeste hoogten. ‘I love acting. It’s so much more real than life,’ schreef Wilde. Deze Dorian Gray is mooi geënsceneerd en goed geacteerd, maar niet zo ‘echt’ dat het leven erbij verbleekt.
Het portret van Dorian Gray, Theater Artemis, 13+. Regie Floor Huygen. Gezien 3/11 Utrecht. 10-12/11 Bellevue.
*** (3 sterren)
Reacties (0)