Jeugdvoorstelling in de kerstvakantie

Het RO Theater heeft een lange traditie in familievoorstellingen. De afgelopen jaren boekte het Rotterdamse gezelschap succes met variaties op de Britse Christmas Pantomimes, burlesk muziektheater met uitbundige decors en veel verkleedpartijen, zoals Snorro en Lang en gelukkig. Om niet in de val van herhaling te trappen heeft regisseur Niek Kortekaas de formule dit jaar losgelaten. Pieter Kramer en Don Duyns, het creatieve brein achter eerdere familieproducties, zijn nog wel als adviseur en schrijver bij de voorstelling betrokken, maar de vorm is veranderd. Geen liedjes op bekende hits, geen parodieën op bestaande sprookjesfiguren, maar een nieuw verhaal over de jongen Sil (Gijs Naber) die in een wasmachine terechtkomt en een avontuurlijke reis maakt door een aan de verbeelding ontsproten zeewereld. Uitgangspunt van Woest water vormt een reeks schetsen van Kortekaas, tevens decorontwerper van de voorstelling, geïnspireerd op Yann Martels roman Het leven van Pi en de prentenboekenklassieker Max en de maximonsters. Tijdens zijn queeste ontmoet Sil wonderlijke figuren: een zeekoe, een mosselorkest, een zeemeermin. Een onstuimig kolkend modern sprookje is het, deze familievoorstelling. Nieuw, en dan toch weer vertrouwd RO Theater, met liedjes (maar dan nieuwe), achterdoeken die in hoog tempo wisselen en fantasierijke rekwisieten: een rood autootje met een hanenkam en zwemvliezen, een knots van een wasmachine en een handpoes die door een poppenspeler tot leven wordt gespeeld. Naast Lukas Smolders en Sylvia Poorta speelt Sanne Wallis de Vries verschillende dubbelrollen. “Ik wilde een jaar niet de kleedkamer in,” vertelt ze. “Maar toen kreeg ik een bericht of ik interesse had voor een rol in de nieuwe familievoorstelling van het RO.” Van het kleedkamerloze jaar kwam niets terecht.

Ook Heldenbrigade is een nieuw verhaal, geschreven door Toneelmakerij-schrijver en -acteur Roel Adam. Hier is de setting politiepost Krommendijk, standplaats van de kinderpolitie. Onder leiding van de tirannieke brigadier Verheul (Adam) legt het korps zich toe op het scheiden van de goede kinderen van de slechte. Want één ding is zeker: de jeugd is niet te vertrouwen en kinderen die uit de pas lopen zijn een gevaar voor de samenleving. Tijdens kerstavond proberen de agenten rustig van hun erwtensoep te genieten, maar veel rust is hun niet gegund. Er sluipt een criminele hangjongere rond het bureau, de nieuwe stagiaire blijft maar lastige vragen stellen en wie heeft in godsnaam die baby voor de deur gelegd? ‘Doe normaal man!’ scandeert brigadier Verheul keer op keer door het bureau, waarmee de schrijver getuigt van een vooruitziende blik: toen hij zijn toneeltekst schreef moest Wilders zijn boutade aan de premier nog uitspreken. De overige acteurs – naast Schaap ook Eva van der Gucht, Maarten Heijmans en Rop Verheijen – barsten te pas en te onpas uit in een lied: een popsong of een kerstnummer.
In een houtje-touwtje decor van Rieks Swarte maakte regisseur Liesbeth Coltof van Adams dwarse tekst een vrolijke deurenkomedie, waarin schurken helden blijken en een kerstbaby voor verzoening zorgt. Jezelf durven zijn, daar gaat het over in dit kluchtige toneelstuk, en dat is een mooie kerstgedachte.

In de nieuwe M-Labproductie De winnaar dreigt Emile Louwers zichzelf juist steeds meer kwijt te raken. Als winnaar van een talentenjacht wordt hij door zijn manager gelanceerd in een wereld van glitter en glamour. Eerste Idols-winnaar Jamai Loman speelt de bleue Emile die van de ene op de andere dag verandert in een popidool. Biografisch theater, denk je, maar dat blijkt niet te kloppen. “We hebben van Jamai’s ervaringen gebruik gemaakt, maar vertellen niet zijn persoonlijke verhaal,” zegt regisseur Sieta Keizer. En Jamai zelf: “De voorstelling ligt dicht bij mezelf, maar ik ben niet meer die onbevangen jongen van toen. Op toneel ben ik Emile, niet Jamai.” Het publiek mag, net als bij de tv-talentenshows, op cruciale momenten meebeslissen over het verloop van de gebeurtenissen. Smartphones meenemen, luidt het devies. Maar ook voor twaalfjarigen die er geen hebben is dit een aangename muziektheaterproductie, met Thomas de Bres als de opportunistische manager (‘Is-ie niet een beetje aan de dikke kant? Ja, oké, wel huggeable, kan ook een gunfactor zijn’), Christine van Stralen als moeder en chauffeur en Frans Heemskerk achter de piano. Een voorstelling die aansluit bij de toekomstdromen van kinderen die later niet meer bakker of politieagent, maar beroemd willen worden. Die dagdromers zien in De winnaar de achterkant van instant succes. Want zoals Jamai het zegt: “Uit het niets beroemd worden is iets anders dan erkenning krijgen voor wat je kunt.”

Woest water, Het RO Theater, 8+. 21/12-8/1 Rotterdamse Schouwburg, 26/1 Schouwburg Amstelveen, 16-19/2 Stadsschouwburg.
Heldenbrigade, De Toneelmakerij, 9+. t/m 26/12 De Krakeling.
De winnaar, 26/12 t/m 8/1 M-Lab.

Wat er verder nog te zien is in en om Amsterdam
Kleine Sofie, 7+, 27/12 Stadsschouwburg
Een sprookjesachtige reis van een doodziek meisje, gebaseerd op het bekroonde boek van Els Pelgrom en Thé Tjong-Khing.
Spuit elf, 4+, 30/12 Stadsschouwburg
Kleutermusical met poppen over de prentenboekenheld van Harmen van Straaten.
Kruimeltje, 6+, Schouwburg  Amstelveen 14-15/1
Familiemusical over het klassieke straatschoffie dat helemaal alleen op de wereld is.
Jip en Janneke, 4+, 23-30/12 DeLaMar
Het beroemdste kleuterduo eindelijk op toneel. Met liedjes en poppen in een regie van knutselkoning Rieks Swarte.
De grote Aladdin-dinnershow, 6+, 26-30/12 en 1-7/1 Vondelkerk
Muzikaal familiespektakel in sprookjessferen, inclusief diner en ‘wondertocht’ door het Vondelpark.
Hoe overleef ik (zonder) liefde?, 10+, 30/12 De Meervaart
Zwijmelen voor pré-pubers bij de tweede musical naar de populaire serie van Francine Oomen.
Tsaar Saltaan, prins Guidoon en de zwaan, 6+, 28-29/12 Theater van het woord (OBA)
Muzikaal Russisch sprookje op rijm over goed en kwaad.